Sriracha, tương ớt Việt nổi tiếng không cần thương hiệu và quảng cáo

houston
By houston April 23, 2015 21:31

Sriracha, tương ớt Việt nổi tiếng không cần thương hiệu và quảng cáo

Dân Việt Bolsa  – Lang thang trên bất cứ lối đi nào trong siêu thị đều dễ dàng nhận ra chai tương ớt đỏ, nắp xanh lá cây Sriracha trên kệ. Loại tương ớt Á châu này là một trong những thành phần phổ biến nhất trong ngành công nghiệp thực phẩm hiện nay, được dùng trong burger, khoai tây chiên, kẹo, rượu vodka và thậm chí cả son môi.

Điều này dường như là một mối lợi cho người đàn ông đã làm nên tên tuổi loại tương ớt mang nhãn hiệu gia đình. Ngoại trừ việc ông hờ hững với những hào nhoáng bên ngoài.

David Trần, một người Việt tị nạn đã xây dựng nên đế chế tương ớt từ hai bàn tay trắng, chưa bao giờ đăng ký nhãn hiệu, đã mở cánh cửa phát triển tương hay gia vị riêng của họ, và đặt tên là Sriracha.

Sriracha đã vượt qua các nhãn hiệu tên tuổi trong nghành thực phẩm như Heinz, Frito-Lay, Subway và Jack in the Box trở thành thành phần gia vị của năm do tạp chí Bon Appetit bình chọn vào năm 2009.

Các chuỗi nhà hàng, và các nhà sản xuất kẹo và đồ ăn vặt không mua những xe tải đầy những chai tương nắp xanh, logo gà trống của ông David Trần. Họ cũng không trả cho ông Trần xu tiền bảng quyền để dùng từ Sriracha (phát âm là “see-RAH-cha”)

“Tôi nghĩ đây là sai lầm lớn,” Chủ tịch công ty Tiếp thị Stallman, Steve Stallman nói. “Đăng ký thương hiệu là việc làm căn bản nhất.”

David Trần, người đang điều hành công ty gia đình Huy Fong Foods có cơ sở nhà xưởng rộng 650.000 foot vuông ở Irwindale, lại không thấy sai lầm khi không đăng ký thương hiệu hay bỏ lỡ một cơ hội nào. Ông nói, đó là cách quảng cáo miễn phí cho một công ty chưa bao giờ có ngân sách quảng cáo tiếp thị. Chưa rõ ông có mất mát gì không nhưng doanh số ban đầu của Sriracha tăng từ $60 triệu mỹ kim lên tới $80 triệu chỉ trong hai năm qua.

“Mọi người bây giờ đều muốn nhảy vào,” người đàn ông 70 tuổi nói. “Một số luật sư nói với chúng tôi rằng ‘Tôi sẽ đại diện cho ông kiện họ,’ nhưng tôi trả lời ‘Không. Hãy cứ để họ làm!”

Ông rất tự hào vì sự nổi tiếng của gia vị mình làm ra. Ngày nào ông cũng vào mạng để xem những tin tức mới nhất liên quan tới Sriracha. Ông tin rằng tất cả mọi thông tin trên mạng đều dẫn đến có thêm người tiêu dùng muốn nếm thử hương vị cay cay, ngọt ngọt đích thực được lấy cảm hứng từ các hương vị khắp vùng Đông Nam Á, và được đặt tên theo tên một thành phố ven biển ở Thái lan. David Trần cũng nói ông không có hứng đăng ký thương hiệu bởi vì sẽ khó khăn khi có được tên đặt theo một địa danh thật.

Điều này khiến cho các đối thủ cạnh tranh khác gãi đầu gãi tai.

Tony Simmons, Giám đốc điều hành công ty McIlhenny, nhà tiếp thị của nhãn Tabasco, nói tương ớt của ông Trần là “tiêu chuẩn vàng” cho các loại tương kiểu Sriracha, nghĩa là tất cả các loại tương được đóng gói bên trong với tương ớt, dấm, tỏi và gừng.

Luật sư của Simmon khẳng định với ông rằng Tabasco sẽ không gặp phải vấn đề gì khi tung ra một sản phẩm tương tương tự dùng tên Sriracha.

“Chúng tôi bỏ ra rất nhiều thời giờ để bảo vệ tên “Tabasco”, vì vậy chúng tôi không có vấn đề tương tự, “ Simmon nói. “Tại sao ông Trần không làm như vậy,  tôi không hiểu.”

Hiện nay trên thị trường có một loạt nhãn hiệu tương mang tên Sriracha, bao gồm các loại của Frank’s Red Hot, Kikkoman và Lee Kum Kee.

Sự đa dạng đã giúp kích thích doanh số bán lẻ tương ớt ở Mỹ, nhảy vọt từ $229 triệu mỹ kim năm 2000 lên $608 triệu năm ngoái, theo thông tin từ Euromonitor.

“Nhu cầu là điều chúng ta đang thấy từ người tiêu dùng, không chỉ cay, mà còn sự pha trộn, hương vị địa phương,” Beth Bloom, nhà phân tích thực phẩm và đồ uống của Mintel, cho hay. “Với Sriracha, Huy Fong đã giới thiệu một phong cách mới và một thể loại tương ớt mới.”

Mặc dầu Taco Bell và Pizza Hut là những nhãn hiệu quốc gia gần đây nhất thử nghiệm gia vị Sriracha riêng của họ cho vào tacos, nachos và bánh pizza, chỉ có Tabasco là ông Trần thừa nhận đổ mồ hôi.

“Kẻ giết con gà trống của tôi đã nhảy vào thị trường,”  David  Trần mượn một mô tả ông đọc được trên trang blog về thực phẩm. “Họ là công ty lớn. Họ có nhiều tiền và đi nhiều quảng cáo.”

Simmon không cho hay sẽ lật đổ Sriracha bất cứ lúc nào. “Ông Trần sẽ đau đầu lắm đây,” ông nói. Tabasco sẽ phân phối tương ớt Sriracha trên toàn quốc đâu đó trong quý đầu năm nay, Simmon  cho biết.

Có thể đã quá muộn cho David Trần dành thắng lợi trong việc tranh cãi thương hiệu thuộc về ông.

Có hơn hai chục đơn nộp lên Văn phòng Thương hiệu và Bằng sáng chế Hoa kỳ. Không có cái nào trong số đó được cấp cho Sriracha một mình. Chữ này quá chung chung.

“Vấn đề này đã ra khơi, đây là điều không may bởi vì rõ ràng họ đã thêm gì đó vào ẩm thực Mỹ mà trước đây không có,” Kelly P. McCarthy, chuyên gia về những vấn đề bảo vệ nhãn hiệu và thương hiệu thuộc công ty luật Sideman & Bancroft, nói. Bà cho biết, không bình thường với những sản phẩm thông dụng bị mất thương hiệu bởi vì họ trở nên “chung chung hóa,” như Otis Elevator  dùng “escalator” và hãng Bayer AG mất “aspirin.”

Luật sư của David Trần không chắc điều giống như vậy sẽ xảy ra với Sriracha.

Rod Berman, chuyên gia về sở hữu trí tuệ, nghĩ nhiều người tiêu dùng vẫn dùng Sriracha của Huy Fong. Ông trích dẫn một núi thông tin mang tính công chúng, phim ảnh tài liệu và doanh số tăng làm bằng chứng.

“Bản năng gốc của tôi muốn theo đuổi những người đã sử dụng tên Sriracha,” Berman nói. “Nhưng điều này không thực tế, đặc biệt với một công ty cỡ vừa như Huy Fong.”

“Những công ty lớn cố gắng bảo vệ mọi thứ và họ có ngân sách để làm,” Berman cho biết thêm. “Với những công ty nhỏ như Huy Fong, anh phải lựa chọn.”

 

Đó là lý do tại sao ông Trần không quan tâm đến hàng nhái Sriracha từ Trung Quốc. Không giống cái tên, ông đóng khung thương hiệu của mình bằng biểu tượng con gà trống và chai khác biệt.

Cùng lúc, ông Trần đã ký kết hợp đồng với các nhà sản xuất đặc sản như Rogue, ủ bia đen nóng hương vị Sriracha đóng gói bao bì trong chai đỏ, nắp xanh giống như chai tương ớt đóng ni tên tuổi Sriracha. Hay Pop Gourmet sản xuất bắp rang Sriracha và sắp tới sẽ tung ra gia vị nêm Sriracha.

Ngay cả với những lần hợp tác này, ông Trần cũng không tính phí bản quyền. Ông chỉ yêu cầu đối tác dùng tương ớt và giữ nguyên hương vị. “Tôi muốn người tiêu dùng thưởng thức hương vị thật,” Giám đốc điều hành Pop Gourment ở Kent, tiểu bang Washington, David Israel nói. Bắp rang Sriracha trở thành sản phẩm bán chạy nhất của hãng, và Israel hy vọng loại gia vị nêm mới cũng sẽ thành công.

Đối  với beer đen Rouge, Sriracha được thêm vào trong quá trình lên men. Loại bia này nhanh chóng bán hết. “Chúng tôi có thể chỉ sử dụng tương của Huy Fong, nhưng chúng tôi cũng muốn dùng tên và biểu tượng của họ,” Brett Joyce, Chủ tịch công ty Newport, Ore., nói.

Randy Clements, tác giả cuốn “Sách nấu ăn Sriracha” và cuốn “Sách nấu những món chay Sriracha,” nói, những sản phẩm được nhượng quyền sẽ giữ nguyên hương vị của Huy Fong, không giống như những nỗ lực của thị trường đại chúng.

Ông Trần đồng ý mình là người bắt chước còn thiếu sót trong hương và gia vị, nhưng giống như thương hiệu, ông không mất ngủ vì nó.

Donna Lâm, cánh tay mặt của David Trần hàng năm nay, cho hay “Điều này không có vấn đề gì với David vì ở một số điểm gián tiếp, chúng tôi sẽ thu lợi từ việc mỗi lần người ta dùng chữ ‘Sriracha.’ Dường như Sriracha đang nổi tiếng khắp, và mọi người đang dùng nhãn hiệu của chúng tôi làm tiêu chuẩn vàng. Chúng tôi tự hào vì đã khởi sự cơn sốt Sriracha.”

Hương Giang (Nguồn: LA Times)

houston
By houston April 23, 2015 21:31

Bình Luận

blog comments powered by Disqus

Bài viết cùng chuyên mục